De kindervriend (Restauratie van MG TC nr 1772, dl 15) 

De mooiste seizoenen vind ik de Lente en de Herfst. De Lente geeft uitzicht op de komst van de Zomer; de Herfst geeft uitzicht op de komst van St Nicolaas, ook wel Sinterklaas of Snieklaas genoemd.  Voor degenen die niet meer in het bestaan van de goedheiligman geloven, heeft dit feestelijke gebeuren veel van z’n glans verloren. Velen van deze ongelovigen hebben zich inmiddels gestort op de Kerstman,  een andere bejaarde filantroop. Omdat de Kerstman naar mijn mening teveel appelleert aan de hebberigheid van de mensen, wil ik aan deze luidruchtige, overmaatse tuinkabouter geen verdere aandacht besteden.

mg 01Terug naar die bisschoppelijke kindervriend die in z’n vrije tijd ergens in Spanje een mooi kasteel schijnt te bewonen. Weliswaar celibatair, maar omgeven door een omvangrijke staf van welgeschapen zwarte huisknechten en dat maakt toch weer een hoop goed (vraag maar aan Abraham van Leeuwen, Prince de Lignac). Eind november scheept hij zich in op een stoomboot, met in het ruim een lading  -door de zwarte knechten-  ingepakte cadeautjes. Het binnenvaren van een Nederlandse haven is een opvallende gebeurtenis, met name vanwege de bisschop die gehuld in ‘n  rode mantel met dito mijter op het hoofd, op een witte schimmel het dek op en neer rijdt. Zeker als het heeft geregend, is zulks op een nat scheepsdek een niet van risico ontbloot kunststukje.  Zijn knechten -ook wel pieten genoemd- schenken daar evenwel weinig aandacht aan. Ze staan langs de reling zinloos te lachen en roepen ons toe dat wie zoet is lekkers tegemoet kan zien , doch wie stout is de roe wacht.  Alles bij elkaar een aankomst die moeilijk onopgemerkt kan blijven. 

Daarna breken voor de kleine kinderen dagen van angstige spanning aan. Tot 6 december. De heilige man die op het scheepsdek al heeft aangetoond een vaardig ruiter te zijn, schijnt ook op de daken van huizen staaltjes van grensverleggende dressuurkunst te vertonen. De vele Nederlandse puntdaken in acht genomen, een talent dat mij als volwassene, altijd al heeft doen twijfelen aan het waarheidsgehalte van dit gerucht. Niettemin slaagt hij er toch in met hulp van zijn onmisbare donkere jongens de cadeautjes via de schoorsteen ter bestemde plekke af te leveren. De kindertjes die de hele nacht al niet hebben kunnen slapen, storten zich ’s morgens op de pakketten en scheuren, na het afraffelen van de gedichtjes, met rode konen van opwinding de verpakking los.  Hier is echter een waarschuwing op z’n plaats. Als het pakket plat en zwaar is, maak het dan beter niet open. Een goede kans dat het een “plak” bevat. Dit is een massief houten plank met een handvat er aan. De plak wordt aangewend om stoute kinderen “billenkoek” (welke cynische kinderhater heeft dit woord ooit bedacht?) te verschaffen. Door wie? Door een uitgelote ouder? Of verschijnt daar opeens één van de zwarte knechten grijnslachend in de deuropening om dit varkentje te gaan wassen? Het is mij persoonlijk gelukkig nooit overkomen, dus ik moet het antwoord op deze vraag schuldig blijven. 

Wat mij ook nooit is overkomen, is de reis naar Spanje in een lege goederenzak. En hierbij klinkt toch enige spijt in mijn stem door, want een verblijf op dat mooie kasteel heeft me altijd wel aantrekkelijk geleken. Om voor een dergelijke ballingschap in aanmerking te komen was ik als kind echter veel te braaf; vermoedelijk ‘n genetisch bepaalde eigenschap . Hoewel dit tripje vaak werd toegezegd door mijn opvoeders, is het niettemin nooit realiteit geworden. Deze toezegging werd veelal gedaan op momenten dat het zesjarige kind weinig lust ten toon spreidde om het door hen verstrekte voedsel (stinkende hutspot met weerzinwekkend vette klapstuk) tot zich te nemen.

mg 02

Toch blijft de jeugdherinnering aan dit volksfeest een aangename. Oké, de plak, de gard en de roe bestonden wel, maar je geloofde niet dat ze ook echt werden gebruikt. Het waren meer attributen die de zwarte pieten enige waardigheid moesten verschaffen. En werd er toch van deze attributen gebruik gemaakt, dan was het altijd “blij van zin”. Je was als kind nog niet echt van binnen bang (om Frans Halsema nog maar eens te citeren). Je voelde je veilig en geborgen, want je had nog geen ervaringen opgedaan in de onherbergzame wereld der volwassenen. Nu nog steeds goede herinneringen aan dingen als: gloeiende kooltjes achter mica ruitjes van ‘n kolenhaard, wind die naargeestig langs tochtige schuiframen huilt, warme chocolademelk en kromme sinterklaasrijmpjes, met een kroontjespen geschreven op beduimelde velletjes uit een blocnote. Herinneringen aan cadeautjes zoals een aluminium vulpotlood, een plastic mondharmonica en een stripboekje van Kapitein Rob. Cadeautjes die bij elkaar nog geen daalder zullen hebben gekost, maar ze staan nog steeds in m’n geheugen gegrift. 

Tegenwoordig hebben we duurdere cadeaus nodig om blij te worden en dan lukt het nog maar net. Inderdaad, we zijn nu bij de restauratie van MG TC nr 1772 aangeland. In 1946 , toen ondergetekende nog kokhalzend boven ’n bord met ranzige hutspot hing, rolde ze gloednieuw uit de fabriek in Engeland. Te koop voor 527 Britse ponden; echt een spotprijs.  Natuurlijk, je kan de prijzen in die eerste jaren na de oorlog niet vergelijken met nu. Dus voor die tijd waarschijnlijk toch een heleboel geld. Deze MG werd naderhand naar de VS verscheept, alwaar ze een slordige veertig jaren heeft doorgebracht. Ze heeft daar geen gelukkig leven gehad, hetgeen zich laat raden aan de staat waarin ik haar drie jaren geleden in bezit kreeg. Weinig bruikbaar plaatstaal, nog veel minder bruikbaar hout en een motor waaruit plantenresten te voorschijn kwamen. Wel veel kunststof en kippengaas. Uitstekend materiaal om sinterklaas-surprises mee te fabriceren, maar als bouwmateriaal voor een sportauto minder voor de hand liggend. Inmiddels heeft ze evenwel  een metamorfose ondergaan en begin volgend jaar hoopt ze aan haar tweede leven te kunnen beginnen.  Het interieur en de voorspatborden zijn nu ook  praktisch klaar en alleen de kap moet nog worden gemaakt. Die moet scharlakenrood van kleur gaan worden; als hommage aan mantel en mijter van Neêrlands legendarische en onsterfelijke kindervriend.  

Jan Broers